ဂျွိုင်း ဟာဂျို နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်သော အသံ

ဂျွိုင်း ဟာဂျို နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်သော အသံ 

"လူတိုင်းဟာ ဒီလောကထဲကို လုပ်စရာ အလုပ်တစ်ခုစီနဲ့ ရောက်လာကြတာပါ" လို့ ဂျွိုင်း ဟာဂျို (Joy Harjo) က ရေးခဲ့ပါတယ်။ "ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ အလုပ်လုပ်ရတာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးဆီမှာ တခြားသူတွေကို မျှဝေပေးဖို့ ပါရမီ လက်ဆောင်တွေ ပါလာကြပါတယ်။ တိရစ္ဆာန်တွေ၊ အပင်တွေ၊ သတ္တုတွေ၊ တိမ်တိုက်တွေ... သက်ရှိသက်မဲ့ အားလုံးမှာ အဲ့ဒီလို လက်ဆောင်တွေ ရှိကြပါတယ်။"

ဂျွိုင်း ဟာဂျိုဟာ အိုကလာဟိုးမားပြည်နယ်၊ တူလ်ဆာမှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ Muscogee (Creek) မျိုးနွယ်စုဝင် တစ်ဦးပါ။ သူမဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ပထမဆုံးသော ဌာနေတိုင်းရင်းသား နန်းတွဲကဗျာဆရာမ (Poet Laureate) ဖြစ်လာခဲ့သူပါ။ သူမရဲ့ ကဗျာတွေဟာ လှပရုံတင်မကဘဲ သူမရဲ့ မျိုးနွယ်စု အမွေအနှစ်တွေနဲ့ လူသားတွေရဲ့ မသိစိတ် အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာတွေကို ပုံဖော်ထားပါတယ်။ သူမဟာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပေမဲ့ သူမရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေက နယ်ပယ်တစ်ခုတည်းမှာ ပိတ်မိမနေပါဘူး။ ဌာနေတိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေး၊ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးနဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု... ဒါတွေအားလုံးဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်လို့ သူမက ခံစားရပါတယ်။ သူမရဲ့ ကဗျာတစ်ပုဒ်မှာ "ဆုတောင်းဖို့ဆိုတာ... မင်းရဲ့ ဖြစ်တည်မှုတစ်ခုလုံးကို ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ နေနဲ့ လဆီကို ဖွင့်ချလိုက်တာပါပဲ... မင်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်တဲ့ တစ်သားတည်းသော အသံဆီကိုပေါ့" လို့ ရေးစပ်ခဲ့ပါတယ်။

သူမဟာ ဖျော်ဖြေတဲ့အခါမှာလည်း စကားပြေ၊ ကဗျာနဲ့ ဂီတကို တစ်ခုတည်းသော အရာတွေလိုမျိုး ပေါင်းစပ်ပစ်လေ့ရှိပါတယ်။ စိတ်ဝင်စားစရာ ပြီးတော့ ကျွန်တော့်အတွက် စိတ်သက်သာရာရစရာ ကတော့... သူမဟာ အသက် ၄၀ ကျော်မှ ဆက်ဆိုဖုန်း (Saxophone) တီးတတ်အောင် သင်ယူခဲ့တာပါပဲ။ အဖိုးတန်တဲ့ အရာတစ်ခုကို စတင်ဖို့ ဘယ်တော့မှ နောက်မကျဘူးဆိုတာကို ဒါက သက်သေပြနေပါတယ်။

ကျွန်တော်ဟာ အသက် ၁၃ နှစ်မှာ ပီယာနိုတီးတာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ မိဘတွေက ပီယာနိုဆရာမဆီမှာ အပတ်စဉ် သင်တန်းတွေ ထားပေးခဲ့ပေမဲ့... ဆယ်ကျော်သက်ဘဝမှာ သူငယ်ချင်းတွေကို "ငါ ပီယာနိုသင်တန်း ရှိလို့ မင်းတို့နဲ့ မလိုက်နိုင်ဘူး" လို့ ပြောရမှာကို ရှက်လာခဲ့တယ်။ Beethoven ရဲ့ "Für Elise" နဲ့ Mozart ရဲ့ "Gavotte" ကို သင်ယူရတာဟာ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကြီးလို ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

နှစ်တွေအကြာကြီးမှာ "ငါသာ အဲ့ဒီတုန်းက ဆက်သင်ခဲ့ရင် ဘယ်လိုနေမလဲ" လို့ နောင်တရခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာမှ လက်တွေ့မလုပ်ဖြစ်ခဲ့ဘဲ အခု အသက် ၄၅ နှစ် ရောက်မှ Lockdown ကာလမှာ ကျွန်တော့်ကလေးတွေနဲ့အတူ ပီယာနိုကို ပြန်သင်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အသက် ၁၁ နှစ်၊ ၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးတွေနဲ့ ဘေးချင်းယှဉ်ပြီး သင်ယူရတာဟာ နည်းနည်းတော့ အရှက်ရစရာ ကောင်းပါတယ်။ ရွက်ငါး (Sailfish) တစ်ကောင်ဘေးမှာ ရေကူးသင်နေရသလိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ တိုးတက်မှုရှိလာတာ၊ တကယ်တီးနိုင်လာတာတွေကတစ်ဆင့် "တိုးတက်ပြောင်းလဲဖို့အတွက် ကန့်သတ်ထားတဲ့ အသက်အရွယ်ဆိုတာ မရှိဘူး" ဆိုတာကို ကျွန်တော် သဘောပေါက်ခဲ့ပါတယ်။

ဂျွိုင်း ဟာဂျိုတင် မဟုတ်ပါဘူး။ Leonard Cohen ဆိုရင်လည်း အသက် ၃၀ ကျော်မှ ဂီတလောကထဲကို စဝင်ခဲ့တာပါ။ Verdi ဆိုရင်လည်း သူ့ရဲ့ အကောင်းဆုံးလက်ရာ အများစုကို အသက် ၅၀ ကျော်မှ ရေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူရဲ့ "Otello" အော်ပရာကိုတော့ အသက် ၇၃ နှစ်မှ အပြီးသတ်ခဲ့တာပါ။

ကျွန်တော်ဟာ Verdi တို့၊ ဂျွိုင်း ဟာဂျိုတို့လောက် ဂီတမှာ မတော်နိုင်သလို... သင်ယူမှုမြန်တဲ့ ၁၂ နှစ်သားလောက်တောင် မတော်နိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်မှာ ဂီတကို တီးခတ်နိုင်ခွင့်နဲ့ ခံစားနိုင်ခွင့် ရှိနေပြီ။ အဲ့ဒါနဲ့တင် လုံလောက်ပါပြီ။ ဂီတရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုဟာ ဂီတထဲမှာပဲ ရှိတာပါ။ တီးခတ်ရတာ၊ နားထောင်ရတာ... အဲ့ဒါဟာ အားလုံးကို ကြိုဆိုနေတဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ တံခါးကြီးတစ်ခုပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ လုပ်နိုင်တာ ဒါပဲရှိတယ် မဟုတ်လား။ တံခါးတွေကို တတ်နိုင်သမျှ များများ ဖွင့်ထားပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုတစ်ခုလုံးကို လက်ခံပါ။ ဆက်ပြီး မှားယွင်းပါ။ ဟာဂျိုကိုယ်တိုင် ပြောခဲ့သလိုပဲ... "အမှားမရှိတဲ့နေရာမှာ ကဗျာဆိုတာလည်း မရှိနိုင်ပါဘူး။"

NEXT